بهترین دارو و پماد برای هموروئید (بواسیر)؛ انواع و نحوه مصرف
هموروئید یا بواسیر یکی از مشکلات شایع ناحیه مقعد است که می تواند با علائمی مانند درد، سوزش، خارش، التهاب، تورم و خونریزی همراه باشد.
اگر نمیدونی علائم هموروئید یا بواسیر چیست ، حتما مقاله هموروئید چیست را مطالعه کنید.
دارو ها، پماد ها، کرم ها و شیاف های هموروئید در بسیاری از موارد خفیف می توانند شدت این علائم را کاهش دهند؛ اما انتخاب بهترین دارو به نوع هموروئید، علامت غالب و شدت بیماری بستگی دارد.
هیچ پماد یا داروی واحدی برای همه افراد بهترین گزینه نیست.
برخی فرآورده ها برای کاهش درد و سوزش، برخی برای کنترل التهاب و خارش و برخی برای محافظت از پوست یا کاهش تحریک ناحیه استفاده می شوند.
نکته مهم: داروهای هموروئید عمدتاً نقش تسکینی دارند و لزوماً علت زمینه ای بیماری را برطرف نمی کنند.
اگر علائم شدید، مکرر یا طولانی مدت باشند، معاینه پزشک ضروری است.
بهترین پماد برای هموروئید و بواسیر چیست؟
انتخاب بهترین پماد برای هموروئید باید بر اساس علائم انجام شود.
برای مثال، در صورت غالب بودن درد و سوزش، فرآورده های حاوی بی حس کننده موضعی مانند لیدوکائین می توانند به تسکین موقت کمک کنند.
اگر مشکل اصلی خارش و التهاب باشد، برخی فرآورده های حاوی هیدروکورتیزون ممکن است برای مدت کوتاه مورد استفاده قرار گیرند.
از رایج ترین انواع فرآورده های موضعی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
| کاربرد اصلی | نوع فرآورده |
| کاهش موقت درد و سوزش | پماد حاوی لیدوکائین |
| کاهش التهاب و خارش | پماد حاوی هیدروکورتیزون |
| کاهش تحریک و ناراحتی | فرآورده های محافظ پوست |
| کنترل همزمان چند علامت | پماد های ترکیبی آنتی هموروئید |
هیدروکورتیزون نباید خودسرانه و طولانی مدت مصرف شود.
مصرف طولانی کورتیکواستروئیدهای موضعی می تواند باعث نازک شدن پوست و افزایش حساسیت ناحیه شود.
انواع پماد و داروهای موضعی برای هموروئید
پماد های حاوی لیدوکائین
لیدوکائین یک بی حس کننده موضعی است که با کاهش موقت حس درد می تواند به تسکین درد، سوزش و ناراحتی ناشی از هموروئید کمک کند.
این فرآورده ها بیشتر برای کنترل علائم استفاده می شوند و خود هموروئید را درمان نمی کنند.
مقدار و مدت مصرف باید مطابق بروشور دارو یا توصیه پزشک و داروساز باشد.
پماد های حاوی هیدروکورتیزون
هیدروکورتیزون یک کورتیکواستروئید موضعی است که با کاهش التهاب می تواند خارش، تورم و التهاب را کاهش دهد. این ترکیب ممکن است در قالب کرم، پماد، اسپری یا شیاف وجود داشته باشد.
مصرف طولانی مدت هیدروکورتیزون توصیه نمی شود و می تواند باعث نازک شدن پوست اطراف مقعد شود.
معمولاً فرآورده های هیدروکورتیزون برای هموروئید نباید بیش از ۷ روز مصرف شوند، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
پمادهای محافظ و قابض
برخی فرآورده های موضعی با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، تماس ناحیه تحریک شده با رطوبت و عوامل تحریک کننده را کاهش می دهند.
ترکیباتی مانند زینک اکساید در بعضی محصولات برای محافظت از پوست استفاده می شوند.
این محصولات بیشتر نقش محافظتی و تسکینی دارند و نباید به عنوان درمان قطعی هموروئید در نظر گرفته شوند.
پمادهای ترکیبی آنتی هموروئید
پماد های آنتی هموروئید ممکن است از چند ماده مؤثره تشکیل شده باشند و به طور همزمان علائمی مانند درد، خارش، التهاب و تحریک را هدف قرار دهند.
ترکیبات محصولات مختلف با یکدیگر متفاوت است؛ بنابراین هنگام مصرف باید ماده مؤثره، موارد مصرف و دستورالعمل روی بسته‌بندی بررسی شود.
پماد آنتیهموروئید چیست و چه کاربردی دارد؟
پماد آنتی هموروئید یکی از فرآورده های موضعی برای کاهش علائم بواسیر است.
بسته به فرمولاسیون، ممکن است حاوی بی حس کننده، ضدالتهاب، محافظ پوست یا ترکیبات قابض باشد.
این پماد ها بیشتر برای کنترل علائم استفاده می شوند و درمان قطعی همه انواع هموروئید نیستند.
اگر علائم با مصرف کوتاه مدت بهتر نشوند، خونریزی ادامه داشته باشد یا هموروئید مرتباً عود کند، افزایش خودسرانه مقدار دارو توصیه نمی‌شود.
نحوه مصرف پماد هموروئید
نحوه مصرف به نوع فرآورده و محل هموروئید بستگی دارد.
پمادهای مخصوص هموروئید خارجی معمولاً روی پوست اطراف مقعد استفاده می شوند، در حالی که برخی محصولات دارای اپلیکاتور برای استفاده داخل کانال مقعد طراحی شده اند.
روش مصرف پماد برای هموروئید خارجی :
- دست ها را با آب و صابون بشویید.
- ناحیه اطراف مقعد را به آرامی تمیز و خشک کنید.
- مقدار توصیه شده پماد را روی انگشت قرار دهید.
- پماد را به آرامی روی ناحیه دردناک یا ملتهب بمالید.
- پس از پایان مصرف، دست ها را دوباره بشویید.
- دفعات مصرف به محصول بستگی دارد و باید طبق بروشور یا دستور پزشک و داروساز باشد.
پماد هموروئید چند روز باید استفاده شود؟
مدت مصرف به ترکیبات دارو بستگی دارد. فرآورده های حاوی هیدروکورتیزون معمولاً برای استفاده کوتاه مدت هستند و مصرف آن ها بیش از ۷ روز بدون نظر پزشک توصیه نمی‌شود.
همچنین استفاده همزمان از چند پماد هموروئید بدون مشورت پزشک یا داروساز مناسب نیست؛ زیرا ممکن است ترکیبات مؤثره تکراری باشند و احتمال تحریک پوست افزایش پیدا کند.
شیاف هموروئید چیست و چه زمانی استفاده میشود؟
شیاف هموروئید دارویی است که از طریق مقعد وارد کانال رکتوم می شود و بسته به ترکیبات آن می تواند برای کاهش درد، خارش، التهاب و تورم استفاده شود.
شیاف معمولاً برای علائم مربوط به هموروئید داخلی کاربرد بیشتری دارد، زیرا دارو مستقیماً در کانال مقعد قرار می گیرد.
در مقابل، پماد های مخصوص مصرف خارجی بیشتر برای هموروئید خارجی و پوست اطراف مقعد استفاده می شوند.
شیاف هموروئید چه علائمی را کاهش می دهد؟
بسته به ماده مؤثره، شیاف می تواند به موارد زیر کمک کند:
- کاهش خارش و تحریک
- کاهش التهاب و تورم
- تسکین موقت درد و ناراحتی
- کنترل علائم هموروئید داخلی
شیاف نیز عمدتاً نقش تسکینی دارد و لزوماً باعث از بین رفتن هموروئید نمی شود.
نحوه مصرف شیاف هموروئید
روش مصرف دقیق باید از بروشور همان محصول پیروی کند. به‌طور معمول:
- در صورت نیاز ابتدا اجابت مزاج انجام دهید.
- دست‌ها را قبل و بعد از مصرف بشویید.
- اطراف مقعد را تمیز و به‌آرامی خشک کنید.
- شیاف را از بسته خارج کنید.
- به پهلو دراز بکشید یا در وضعیت مناسب قرار بگیرید.
- شیاف را به‌آرامی داخل مقعد قرار دهید.
- پس از مصرف مدتی در حالت استراحت بمانید.
برخی دستورالعمل های مربوط به شیاف هیدروکورتیزون عمق حدود ۲ تا ۳ سانتی متر را ذکر می کنند؛ با این حال، دستور همان محصول اولویت دارد.
شیاف هموروئید چند بار در روز استفاده میشود؟
دفعات مصرف به نوع شیاف، ماده مؤثره و دستور پزشک یا بروشور دارو بستگی دارد.
نمی توان یک مقدار ثابت برای تمام شیاف های هموروئید تعیین کرد.
اگر پس از حدود یک هفته مصرف، علائم بهتر نشدند یا خیلی زود برگشتند، ادامه مصرف خود سرانه توصیه نمی‌شود.
قرص و داروهای خوراکی برای هموروئید
درمان هموروئید فقط به پماد و شیاف محدود نیست. در بعضی افراد، داروهای خوراکی برای کنترل درد یا درمان یبوست می توانند به کاهش علائم کمک کنند.
مسکن برای هموروئید
استامینوفن (پاراستامول) یکی از گزینه های رایج برای کاهش موقت درد است.
برخی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن نیز برای درد استفاده می شوند، اما در صورت وجود خونریزی مقعدی مصرف ایبوپروفن توصیه نمی‌شود.
همچنین دارو های حاوی کدئین می توانند باعث یبوست شوند و به همین دلیل برای فرد مبتلا به هموروئید گزینه مناسبی نیستند.
داروهای کمک کننده به رفع یبوست
یبوست و مدفوع سفت از عوامل مهم تشدید کننده علائم هموروئید هستند.
در افراد مبتلا به یبوست، پزشک یا داروساز ممکن است مکمل فیبر، نرم کننده مدفوع یا ملین مناسب پیشنهاد کند.
پسیلیوم یا اسفرزه با افزایش حجم و نرم کردن مدفوع می تواند دفع را آسان تر کند. مصرف مایعات کافی نیز در کنار افزایش فیبر اهمیت دارد.
| کاربرد | دارو یا فرآورده |
| کاهش درد | استامینوفن |
| نرم‌تر کردن مدفوع و کاهش زور زدن | مکمل فیبر |
| آسان‌تر شدن دفع | نرم‌کننده مدفوع |
| کمک به درمان یبوست | ملین مناسب |
بهترین دارو برای کاهش درد بواسیر چیست؟
انتخاب دارو به شدت درد، وجود خونریزی و نوع هموروئید بستگی دارد.
| نکته | گزینه احتمالی | وضعیت |
| برای تسکین موقت | استامینوفن | درد خفیف |
| اثر کوتاه‌مدت | لیدوکائین موضعی | درد و سوزش موضعی |
| علت خونریزی باید مشخص شود | ارزیابی پزشکی | درد همراه خونریزی |
| کاهش زور زدن اهمیت دارد | اصلاح یبوست + مسکن مناسب | درد همراه یبوست |
درد شدید، ناگهانی یا مداوم نباید صرفاً با افزایش مصرف مسکن کنترل شود.
هموروئید خارجی ترومبوزه می تواند باعث ایجاد توده ای بسیار دردناک شود و نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد.
دارو و پماد برای هموروئید داخلی و خارجی چه تفاوتی دارد؟
محل قرارگیری هموروئید در انتخاب فرآورده موضعی اهمیت دارد.
دارو برای هموروئید داخلی
هموروئید داخلی ممکن است با خونریزی روشن، احساس فشار یا بیرون زدگی همراه باشد.
برای علائم داخلی، بعضی فرآورده ها به شکل شیاف یا پماد دارای اپلیکاتور طراحی شده اند.
داروهای موضعی ممکن است خارش، التهاب و ناراحتی را کاهش دهند؛ اما در مواردی که هموروئید داخلی دچار بیرون زدگی یا خونریزی مکرر شده باشد، درمان دارویی ممکن است کافی نباشد.
دارو برای هموروئید خارجی
در هموروئید خارجی، پماد یا کرم معمولاً روی پوست اطراف مقعد استفاده می شود.
فرآورده‌های حاوی بی حس‌کننده می توانند درد و سوزش را به طور موقت کاهش دهند.
اگر یک توده سفت و بسیار دردناک در اطراف مقعد ایجاد شده باشد، احتمال هموروئید خارجی ترومبوزه مطرح است و بهتر است پزشک آن را بررسی کند.
| هموروئید خارجی | هموروئید داخلی | ویژگی |
| زیر پوست اطراف مقعد | داخل کانال مقعد و رکتوم تحتانی | محل |
| پماد یا کرم خارجی | شیاف یا اپلیکاتور | فرآورده رایج |
| درد، خارش و توده | خونریزی و بیرون زدگی | علائم شایع |
| کنترل درد، خارش و التهاب | کنترل علائم | نقش دارو |
| توده ترومبوزه یا درد شدید | خونریزی یا بیرون‌زدگی مکرر | نیاز احتمالی به درمان پزشکی |
توجه: هر خونریزی مقعدی را نباید به هموروئید نسبت داد. بیماری های دیگری نیز می توانند باعث خونریزی شوند.
آیا دارو و پماد می تواند هموروئید را درمان کند؟
دارو و پماد در بسیاری از موارد باعث کاهش درد، خارش، سوزش، تورم و التهاب می شوند؛ اما معمولاً درمان قطعی هموروئید محسوب نمی شوند.
در موارد خفیف، ترکیب درمان دارویی کوتاه مدت با اصلاح یبوست، افزایش فیبر، مصرف مایعات کافی و کاهش زور زدن هنگام دفع ممکن است باعث فروکش کردن علائم شود.
در هموروئیدهای پیشرفته، خونریزی دهنده یا بیرون زده ممکن است درمان های پزشکی مانند روش های سرپایی یا جراحی لازم باشد.
چه زمانی پماد هموروئید می‌تواند کافی باشد؟
پماد یا شیاف ممکن است در فردی با علائم خفیف و کوتاه مدت کافی باشد؛ به خصوص اگر درد، خارش یا التهاب بدون عارضه جدی وجود داشته باشد.
اما اگر علائم پس از یک دوره کوتاه بهتر نشوند، ادامه خودسرانه درمان مناسب نیست.
عوارض و موارد منع مصرف داروهای هموروئید
داروهای موضعی در صورت مصرف صحیح و کوتاه مدت معمولاً قابل تحمل هستند، اما ممکن است باعث سوزش، تحریک، خشکی پوست یا واکنش حساسیتی شوند.
عوارض هیدروکورتیزون
مصرف طولانی مدت هیدروکورتیزون می تواند باعث نازک شدن پوست اطراف مقعد شود.
همچنین در صورت وجود عفونت پوستی، استفاده از کورتیکواستروئید ممکن است وضعیت عفونت را تشدید کند.
عوارض بی حس کننده های موضعی
مصرف بیش از مقدار توصیه شده یا طولانی مدت فرآورده های حاوی لیدوکائین می تواند احتمال تحریک یا حساسیت پوستی را افزایش دهد.
چه کسانی باید قبل از مصرف دارو مشورت کنند؟
مشورت با پزشک یا داروساز برای افراد زیر اهمیت بیشتری دارد:
- افراد دارای خونریزی مقعدی
- افراد با درد شدید یا ناگهانی
- افراد دارای زخم یا عفونت اطراف مقعد
- افراد دارای سابقه حساسیت دارویی
- کسانی که داروهای دیگری مصرف می‌کنند
- افرادی که علائمشان با درمان کوتاه‌مدت برطرف نشده است
چه زمانی دارو و پماد برای هموروئید کافی نیست؟
در شرایط زیر بهتر است درمان خودسرانه ادامه پیدا نکند:
علائم پس از حدود یک هفته بهتر نشده‌اند.
هموروئید مرتباً عود می‌کند.
خونریزی ادامه دار یا تکرارشونده وجود دارد.
توده یا بیرون زدگی باقی مانده یا شدید تر شده است.
درد شدید یا ناگهانی ایجاد شده است.
پماد باعث تحریک شدید، بثورات یا خشکی قابل توجه پوست شده است.
چه زمانی ممکن است به درمان پزشکی نیاز باشد؟
اگر درمان دارویی و اقدامات اولیه مؤثر نباشند، پزشک بر اساس نوع و شدت هموروئید می تواند روش هایی مانند بستن با حلقه لاستیکی، اسکلروتراپی، انعقاد با مادون قرمز یا الکتروکوآگولاسیون را در نظر بگیرد.
هموروئیدهای بزرگ یا موارد مقاوم به درمان های دیگر ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در شرایط زیر ارزیابی پزشکی سریع ضروری است:
- خونریزی شدید یا مداوم
- مشاهده لخته های بزرگ خون
- درد شدید مقعدی
- تب و احساس ناخوشی شدید
- درد شکمی همراه با خونریزی
- خونریزی‌ای که متوقف نمی شود
در صورت خونریزی زیاد یا مداوم یا مشاهده لخته های بزرگ، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
شما عزیزان میتوانید با ورود به صفحه تماس با ما از راه های ارتباطی با کلینیک درمانشو در ارتباط باشید.